Usûl, vezin ve oranlar, son altı yıldır kendimi adadığım temel araştırma konularından biri olarak öne çıktı. Bu konunun çoğu zaman teknik niteliği göz önüne alındığında, usûl ve zamana ilişkin kuramsal soruları hem teori hem de pratik düzleminde daha yakından inceleyen çok az araştırma bulunmaktadır.
Yürütmekte olduğum „The Architecture of the hâne: the Invisible Metrics of Ottoman Vocal Music” başlıklı projem, Osmanlı sözlü repertuvarının en temel ritmik unsuru olan usûl ile onun arûz ile olan ilişkisini doğrudan ele almaktadır. Prozodi ile müzikal ritmin iç içe geçmiş olduğu fikri elbette yeni değildir; birçok antik Yunan teorisinde rastlanır ve zamanla Arap ve Fars müzik düşüncesi aracılığıyla aktarılarak Osmanlı mûsikîsini de etkilemiştir. Tarihi kaynaklara baktığımızda, bir eserin söz, usûl ve hece arasında dengeli bir „ahenk" sağlaması sıklıkla öne sürülür. Ancak bu unsurlar arasındaki ilişki neredeyse hiçbir zaman açıkça tanımlanmamıştır.
Araştırmamda, bu iki veznin arasındaki etkileşimin Osmanlı sözlü eserlerinde nasıl tezahür ettiğini analiz etmeyi ve tanımlamayı amaçlıyorum. Bunu gerçekleştirmek için, bir eserin kendi yapısında bir bölüm oluşturan ve “ev” mânasına gelen hâne metaforunu kullanıyorum. Temel tezim şudur: Nasıl ki bir ev, mimari anlamda statik yasalarına uymak ve ayakta kalmak için sabit ölçülere ve oranlara riayet etmek zorundaysa, sözlü eserlerdeki hâne de metrik ve oransal ilişkilere uymak zorundadır. Usûlün uzunluğu, sabit ritmik vuruş düzeninin ve bunun arûzun vezinleriyle olan ilişkisinin karşılıklı etkileşimi yoluyla, bir sözlü eserin hânesi yahut evi de ölçülür, boyutları tanımlanır ve oranları tesis edilir. Hanendelerin, ezberledikleri nağmeleri hatırlayabilmeleri ve eserleri iki ritmik sistemin „ahenk”ini bozmadan dengeli bir heceleme ile icra edebilmeleri için her iki vezni ve aralarındaki oranları öğrenmeleri ve içselleştirmeleri gerekiyordu.
Bu projenin ilk hedefi akademi çevresinde sınırlı ilgi görmüş bu konuya daha çok dikkat çekmek; ikincisi, bu konuyu çalışmak için bir metodolojik yaklaşımı sunmak; üçüncüsü, usûl ve arûz ve arasındaki ilişki üzerine somut örnekler sunup, 17./18. yüzyıl Osmanlı müzik dinleme alışkanlıklarına, beklentilerine ve estetiklerine ışık tutmaktır. Bu projenin yalnızca Osmanlı müziğinin unsurlarının ve daha da önemlisi günümüze ulaşan repertuvarının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamakla kalmayacağına, aynı zamanda kültürler ve tarihsel dönemler arasında usûl gibi ritmik unsurlar üzerine karşılaştırmalı araştırmalara da imkân tanıyacağına inanıyorum.

Cüneyt Ersin Mıhcı, müzik tarihçisi olup Heidelberg Üniversitesi’nden (Almanya) mezun olmuştur. Araştırma alanları arasında Osmanlı ve Yunan müziği, müzik el yazmaları çalışmaları ile milliyetçilik ve ulusal kimliğin oluşumunda müziğin rolü yer almaktadır. Bu son konu, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde ve Yunanistan’da (1870–1920) ulusal kimliklerin oluşumuna müziğin katkısını inceleyen Forging National Music on Both Sides of the Aegean (2025) adlı monografinin ana odağını oluşturmaktadır. Daha önce Münster Üniversitesi'nde Corpus Musicae Ottomanicae projesinde araştırma görevlisi olarak çalışmış ve burada Osmanlı el yazma nota mecmualarının eleştirel edisyonlarını hazırlamıştır. Şu an Orient-Institut İstanbul’da araştırmacı ve müzikoloji bölüm başkanı olarak görev yapmakta olup, burada “Hâne’nin Mimarisi: Osmanlı Sözlü Müziğinin Gizli Oranları” başlıklı doktora sonrası projesini yürütmektedir.